Da li Dodik radi na ukidanju sankcija i u Velikoj Britaniji?

Nakon što su Sjedinjene Američke Države ukinule sankcije Miloradu Dodiku i njemu bliskim političkim i poslovnim saveznicima, započela je nova faza međunarodnog lobiranja koja je usmjerena prema Ujedinjenom Kraljevstvu.

Ovaj zaokret dolazi u trenutku snažnih globalnih političkih preslagivanja, obilježenih ratom u Ukrajini, redefinisanjem zapadnih savezništava i rastućim uticajem političkih figura poput Vladimira Putina i Donalda Trampa, s kojima Dodik već godinama održava bliske odnose, ili barem tvrdi da je tako.

Vlada Ujedinjenog Kraljevstva pokrenula je istragu o stranom miješanju, a premijer Kir Starmer rekao je da je revizija “hitno” potrebna nakon izricanja presude bivšem vođi Reforma u Velsu, Nejtanu Gilu, zbog širenja proruske propagande.

Međutim, ta strategija nikako nije u skladu s činjenicom da dva bivša britanska ambasadora već rade u Vestminsteru u ime proruske strane vlade čiji je de facto lider pod sankcijama Ujedinjenog Kraljevstva?

Kako otkriva britanski portal Democracy for Sale, upravo se to dešava u slučaju Republike Srpske, čijom politikom dugo dominira Milorad Dodik, koji je pod sankcijama Ujedinjenog Kraljevstva zbog „potkopavanja mira u BiH“. Kako navodi list, Dodik je i vrlo blizak sa Viktorom Orbanom i Vladimirom Putinom.

Međutim, kako je objavljeno u tekstu „Bivši ambasadori Velike Britanije lobiraju za sankcionisane proruske negatore genocida“, jedan o ambasadora koji je služio u BiH trenutno radi na lobiranju RS.

Radi se o Čarlsu Krofrodu, koji je bio britanski ambasador u BiH iz sredine 1990-ih, i Ser Dominik Čilkotu, bivšem britanskom ambasador u Irskoj, koji su registrovani kao lobisti Republike Srpske u nedavno pokrenutom vladinom Sistemu registracije stranog uticaja (FIRS).

Autor teksta objašnjava da bivše diplomate putem svojih holding kompanija, rade na “otvaranju i razvoju novog, diskretnog kanala komunikacije između vlade Republike Srpske i vlasti Ujedinjenog Kraljevstva”.

Jednostavnom pretragom registra jasno je da se radi o kompanijama CGC reSolutions Ltd i Groze Consulting Limited, a objavljen je opis usluge koju obavljaju u interesu Republike Srpske.

Iako precizan obim ovog posla nije jasan, piše Democracy for Sale, on vjerovatno uključuje lobiranje za ukidanje Dodikove zabrane putovanja u Veliku Britaniju i zamrzavanja imovine iz 2022. godine. Regionalni stručnjaci strahuju da bi, ako se ostvare, Dodikove prijetnje otcjepljenjem mogle izazvati nove sukobe u regiji.

Velika Britanija je 11. aprila 2022. godine uvela sankcije Miloradu Dodiku i Željki Cvijanović zbog, kako je rečeno, pokušaja da naruše legitimitet i funkcionalnost države BiH.

Sankcije, koje uključuju zabranu putovanja i zamrzavanje imovine, prve su u okviru režima britanskih sankcija za BiH, navedeno je tada iz britanske vlade, uz naglašavanje da to “nisu sankcije protiv Republike Srpske, niti njenih građana”.

Britanske sankcije znače da Dodik i Cvijanović ne mogu putovati u Veliku Britaniju, ni koristiti ili pristupiti bilo kojoj imovini koju eventualno posjeduju u toj državi.

U vrijeme uvođenja sankcija, Dodik je bio član Predsjedništva BiH, a Cvijanović predsjednica RS.

Saveznik Trampa i Putina

Dodik se između ostalog opisuje i kao bivši košarkaš, koji je nekad uživao podršku SAD i EU, ali je autokratski vladao više od dvije decenije.

Ranije ove godine, Vladimir Putin je pohvalio Dodika zbog “velikog (doprinosa) razvoju odnosa s Rusijom”.

Tekst takođe podsjeća i na nedavno ukinute sankcije Sjedinjenih Država, zahvaljujući intenzivnom lobiranju uglavnom Roba Blagojevića, ali u igri su bili i druge osobe povezane s MAGA pokretom uključujući Lori Lumer i Rudija Đulijanija, koji se čak pojavio na Dodikovom skupu u Banjaluci.

„Potkopava strateški interes“

Jasmin Mujanović, politikolog specijalizovan za jugoistočnu Evropu, upozorio je da lobiranje bivših britanskih ambasadora potkopava strateške interese Ujedinjenog Kraljevstva.

– Sve što Velika Britanija i njeni saveznici pokušavaju učiniti u Ukrajini usko je povezano sa situacijom u BiH – rekao je Mujanović.

Prošlog mjeseca, britanska vlada je saopštila da neće ukinuti sankcije protiv Dodika.

Međutim, Mujanović kaže da rad bivših ambasadora riskira slanje signala da bi Velika Britanija mogla smanjiti pritisak na Srbe.

Uprkos otkrićima dvojice bivših diplomata koji rade za Republiku Srpsku, vrlo malo lobista se registrovalo u okviru FIRS. Samo Rusija i Iran su na “poboljšanom” nivou, što zahtijeva veću transparentnost, piše N1.