Šta zapravo govori Blanušin rezultat
Rezultat Branka Blanuše na prijevremenim izborima za predsjednika Republike Srpske djeluje kao jedno od najvećih iznenađenja aktuelne političke scene. Uprkos pobjedi kandidata SNSD-a Siniše Karana, Blanušin učinak ruši ranije postavljene pretpostavke o slabosti opozicije i pokazuje da se biračko tijelo u Republici Srpskoj nalazi u specifičnoj fazi političkog umora, traženja alternative i svojevrsnog tihog otpora, navodi Srpska Info
Da je njegov rezultat bio iznad svih očekivanja, naglašava politička analitičarka Tanja Topić, koja podsjeća da je Blanuša krenuo iz gotovo potpune političke anonimnosti i bez podrške stranačkog rukovodstva, jer SDS mjesecima funkcioniše bez predsjednika. Upravo u toj kombinaciji skromnosti, profesionalnog kredibiliteta i odsustva klasične stranačke mašinerije, Topićeva vidi razlog zbog kojeg je Blanuša izgradio drugačiji odnos prema biračima.
Istovremeno, niska izlaznost od 35,78 odsto otvorila je nova pitanja. Ako je dosad važilo da slab odziv ide u korist vladajućoj strukturi, ovaj put se dogodilo suprotno: značajan dio glasača SNSD-a i njegovih partnera jednostavno je ostao kod kuće. Topićeva podsjeća na glasačke listiće sa dopisanim imenom Vlade Đajića, što naznačuje unutrašnji bunt u banjalučkom odboru, vjerovatno proizveden ranijom aferom u kojoj se Đajić nalazi. Koliko god SNSD pokušavao sakriti ove pukotine, one su se na ovim izborima vidjele više nego ikad.
Posebno indikatorni su slučajevi Doboja i Zvornika, mjesta u kojima opozicija nije uspjela da obezbijedi jak nadzor. Topićeva tu jasno upire prstom u opoziciju: nakon sudski dokazanih izbornih malverzacija u Doboju, nedopustivo je da ponovo uđe u izbore bez snažne kontrole.
Ali istovremeno, mapa rezultata nije bila lišena iznenađenja. Prijedor, tradicionalno uporište SNSD-a i njegovih partnera, dao je pobjedu Blanuši. Trebinje je bilo neizvjesno. To otvara pitanje koalicionih partnera SNSD-a, koji su ovog puta ostali potpuno nevidljivi — da li iz protesta, bojkota ili kalkulacije, ostaje da se vidi.
Interesantan je i politički sloj koji se tiče odnosa unutar opozicije. Prema Topićevoj, Draško Stanivuković uopšte nije nastupao kao podrška opozicionom kandidatu, već kao akter koji gradi vlastitu poziciju za 2026. godinu. U praksi, to znači da je Blanuša neočekivano postao centralna figura ne samo kao kandidat protiv vlasti, već i kao korektiv opozicione neorganizovanosti.
Topićeva smatra da su birači na ovim izborima poslali jasnu poruku SNSD-u. Od međunarodnih političkih dogovora, preko načina funkcionisanja Narodne skupštine, do brojnih afera — od zgrade za UIO do „Vijadukta“ i stanja u javnim preduzećima — niz poteza vlasti stvorio je ambijent u kojem dio biračkog tijela više nije spreman da bezrezervno amortizuje političke devijacije.
U tom kontekstu, ovi izbori nisu bili tek borba Blanuše i Karana, već test sistema moći u kojem su se uočile pukotine i u vlasti i u opoziciji. Posebno, ulazak novih tehnologija na narednim izborima mogao bi dodatno smanjiti prostor za manipulacije, čime će politički teren postati još oštriji.
Za opoziciju, poruka je nedvosmislena: SDS mora hitno završiti unutrašnju konsolidaciju, imenovati rukovodstvo i prestati ulaziti u izbore polovično organizovan. Za vlast, poruka je možda još neugodnija — pobjeda je formalna, ali upozorenje je stvarno.
Blanušin iznenađujući rezultat, u tom smislu, otvara novu političku geografiju Republike Srpske — onu u kojoj više ništa nije sigurno, a najmanje status quo.
